Interwencja w kryzysie

Czołem!

O kryzysie na tym blogu będę pisać nie raz. W różnych kontekstach i różnym znaczeniu dla naszego życia. Wszelkiego rodzaju kryzysy odgrywają kluczową rolę od tej rozwojowej po tą hamującą.

Po raz pierwszy chciałabym napisać w kontekście tego, co integruje wielowymiarową działalność pomocową w przypadku trudnych dla nas zdarzeń czyli jak wygląda i czym jest interwencja kryzysowa.

Interwencja kryzysowa obejmuje zespół kompleksowych i zintegrowanych oddziaływań  mających na celu zapobiegnięcie utracie lub przywrócenie równowagi w wymiarze psychicznym poprzez przywrócenie zdolności rodziny, grupy osób do autonomii i adekwatnego działania. Związana jest ze wydarzeniami krytycznymi w życiu, występowaniem sytuacji trudnych interpretowanych jako szczególne stresujące i zagrażające w czego skład wchodzi silny dystres i doświadczenia traumatyczne.

To jest profesjonalna definicja interwencji kryzysowej. W sposób bardziej przystępny można to ująć w taki sposób, że jest to działanie, podjęte przez jedną osobę (psychologa, psychiatrę, interwenienta czyli osobę wyszkoloną w tym zakresie) bądź interdyscyplinarną grupę w chwili po wystąpieniu silnego wręcz traumatyzującego zdarzenia. Działanie to ma na celu odreagowanie emocji  i innych przeżyć powstałych w wyniku zdarzenia.

Mówi się o tym, że działania interwencyjne powinny być podjęte jak najszybciej (24-72h po zdarzeniu). Pytanie dlaczego jest to takie istone. Ano biologia moi mili.

Już dość dawno udowodniono wpływ silnie traumatyzujących zdarzeń na sferę psychosomatyczną (Kojder, 2005), funkcjonowanie kory mózgowej (Zimbardo, 1990), w szczególności na oś podwzgórze – przysadka – nadnercza (Liebsher, 2010). Udowodniono także, że dochodzi do hiperaktywności ciała migdałowatego, co wiąże się ze zwiększonym strachem i pobudzeniem fizjologicznym w przypadku PTSD.

Sam stres pourazowy może przyczynić się do rozwoju wszelkiego rodzaju uzależnień (badania przeprowadzone przez zespół w  San Francisco Veteran’s Affairs Medical Center and University of California, 2006), np. od alkoholu, leków i innych środków psychoaktywnych ale także od uzależnień takich jak hazard, seks, pornografia, jedzenie itd. Może także spotęgować objawy innych zaburzeń psychicznych takich jak depresja czy schizofrenia (Popiel, 2015) . Wszystkie te zmiany mogą doprowadzić do nieodwracalnych zmian w strukturze mózgu.

Spotkanie interwencyjne odgrywa kluczową rolę w przetwarzaniu i asymilacji informacji związanych z wydarzeniami powodującymi silny dystres. Celem jest przede wszystkim zredukowanie wpływu zdarzenia krytycznego na psychikę i pozwala przyspieszyć proces powrotu do równowagi.

Należy zaznaczyć, że każde centrum pomocy w kryzysie posiada własny protokół postępowania w przypadku tego typu interwencji. Struktura działania pozwala na sformułowanie krok po kroku potrzeb osób w kryzysie, zabezpieczenie ich, ukształtowanie tzw. bezpiecznego miejsca i szybkiego redukowania napięcia związanego z silnym stresem. Definiowanie odpowiednich celów jest korzystne dla powrotu do wyżej wspomnianej równowagi.

Dlatego więc tak bardzo ważna jest interwencja kryzysowa zaraz po zdarzeniu.Chroni to przede wszystkim przed konsekwencjami występowania ostrego stresu pourazowego, który finalnie może przekształcić się w stres pourazowy (PTSD). Nie bez powodu zawsze po różnego typu katastrofach, wypadkach zdarzeniach, o których głośno w telewizji mówi się, że „uczestnicy zostali objęci pomocą psychologiczną.

Kojder : Śmierć mózgu – śmierć człowieka, Rozważania parergiczne neurochirurga u „schyłku”. W: Drogi pacjenta drogami lekarza. Red. M.J. Siemińska. Wyd. Pomorskiej Akademii Medycznej, Szczecin 2005. Kottler J.A37. .: Skuteczny terapeuta. GWP, Gdańsk 2005. Lewis M., Haviland ‑Jones J.M38. .: Psychologia emocji. GWP, Gdańsk 2005
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2443729/
Zimbardo P.G69. .: Psychologia i życie. PWN, Warszawa 1999
https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/74803,trauma-stresor-traumatyczny-czym-jest-uraz-psychiczny

2 Comments

    1. Dobrze zarysowałaś powody, dla których szybka interwencja jest kluczowa, szczególnie po wystąpieniu sytuacji/zdarzenia, które można zdefiniować jako traumatyczne. W sytuacjach, kiedy trauma jako taka nie wystąpiła, czas interwencji nie odgrywa już tak krytycznej roli. Ważnym jest aby oszacować ryzyko ale też pozwolić klientowi użyć własnych sił i umiejętności, które pomogą mu w przywróceniu zgubionego balansu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *