Zarządzanie zasobami – współczesny obraz przywództwa

Czołem!

Środowisko wojskowe jest szczególnie wyróżniającym się systemem jeśliby odnieść się do roli przywództwa jako podstawowej kompetencji w zawodzie. Wszystkie działania prowadzone nie tylko w trakcie pokoju (codzienne i tygodniowe odprawy, wyznaczanie zadań, omawianie kolejnych kroków, planowanie zakresu obowiązków), ale przede wszystkim działań bojowych wymagają wielu szczególnych zasobów człowieka, o których grając w skojarzenia: wojsko, hierarchia, dyscyplina, podległość, często się zapomina.

Należy, zauważyć, że w prawie wszystkich instytucjach i środowiskach silnie zhierarchizowanych, wieloletnie prowadzonych w podobnym systemie, trudno jest przejść przez współczesną zmianę systemu zarządzania ludźmi z Przewodzenia jako procesu wywierania wpływu (co ucierało się przez wiele lat po dzień dzisiejszy) na Przewodzenie w kontekście właściwości. Ta druga kwestia odnosi się do tworzenia nowej roli kompetencji osoby dowodzącej – zarządzającej i podążającej za podwładnymi, rozumiejącej ich motywacje i oczekiwania. Nowego Lidera w przywództwie, nie tylko tym wojskowym, poznamy po tym, że w oczach podwładnych jest postrzegany jako przywódca nie kojarzony z lękiem tylko z bezwzględnym i prawdziwym szacunkiem, osobą za którą pragnie się podążać.

Ciekawym zagadnieniem są zmiany w systemie lotnictwa i zarządzania załogą pokładową. Poprzez wieloletnie obserwacje i badanie wypadków lotniczych stwierdzono po dogłębnych analizach, że duża większość z nich wynika z działania czynnika ludzkiego. Potocznie wśród pilotów mówi się m.in. o „kapitanozie”. Współczesne zarządzanie załogą (Crew Right Management) już na samym początku szkolenia pilotów zdecydowanie podkreśla fakt, że praca w kokpicie to przede wszystkim współpraca- wyzwanie i odpowiedzialność zespołowa. Można powiedzieć, że główną zasadą panującą w środowisku lotniczym jest: to co jest właściwe dla bezpiecznego lotu, a nie kto ma rację ( „Focus on “What is right?” not “Who is right?” – udostępnię wam ciekawy dokument na temat CRM)

Jakie wiec cechy wskazują na to, że mamy do czynienia ze współczesnym modelem zarządzania/ przywództwa? Jest to moje subiektywne zestawienie, zdecydowanie powiązane ze zdefiniowanymi cechami inteligencji emocjonalnej Golemana (1998)

  1. Samoświadomość to przede wszystkim umiejętność ukształtowania własnej tożsamości zgodnie z posiadaną wiedzą, to realistyczny sposób postrzegania siebie i przekonań związanych z zakresem swoich kompetencji: „na ile jestem zdolna coś zrobić, na ile coś umiem i potrafię to wykorzystać”. To umiejętność rozpoznawania wpływu swoich stanów emocjonalnych na inne osoby. Na samoświadomość składają się takie cechy jak dokonanie realistycznej samooceny swojego postępowania, umiejętność bycia zdystansowanym do siebie i swoich słabości, ale przede wszystkich w kwestii decyzyjności- samoświadomość to cecha osoby, która potrafi „ufać sobie, swoim wyborom i decyzjom”.
  2. Samoregulacja: niestety trudno jest współpracować z osobą, która jest impulsywna i ma trudności z kontrolowaniem swoich nastrojów i reakcji. Samoregulacja to nic innego jak: „najpierw pomyślę a potem zrobię”. Cecha ta związana jest przede wszystkim z otwartością na nowość i tolerancją niepewności, czyli osoba zakładająca kilka rozwiązań jednocześnie.
  3. Motywacja jest dla mnie główną cechą dobrego przywódczego zachowania, potrzebnego we współczesnym zarządzaniu: jeśli wierzysz w to co robisz osiągniesz sukces. To działanie wykraczające poza fizyczne zaangażowanie. Motywacja to nie tylko coś co się komuś pokazuje, ale przede wszystkim to w jaki sposób pokazuje siebie innym. Przywódca powinien mieć silną potrzebę osiągnieć, być w tej kwestii transparenty i motywować innych swoją postawą. Być aspiracją, nie tylko autorytetem ale także jednostką którą chce się naśladować i w której dostrzega się siebie lepszego. Jak mogę oczekiwać motywacji od innych jeśli ja nie czuje się zmotywowany?
  4. Empatia: Skoro powinniśmy kontrolować swoje stany emocjonalne, odpowiedzialnie je dopasowywać do sytuacji, to co byłoby bez rozumienia potrzeb innych. Empatia, czyli nic innego jak współodczuwanie, umiejętność rozumienia stanów emocjonalnych innych osób za czym idzie: umiejętność traktowania osób w zespole zgodnie z ich reakcjami emocjonalnymi. Mówiąc dość lakonicznie: jesteśmy tylko ludźmi. Potrzebujemy przywództwa, które podąża za podwładnymi, pozwala to przede wszystkim na odkrywanie talentów.
  5. Umiejętności społeczne: to umiejętność przekonywania. Nie ma nic trudniejszego niż praca z osobami, które pracują dla siebie, które nie identyfikują swojej pracy z dobrem ogółu. Przywództwo uwzględniające tą cechę pozwala na identyfikowanie wspólnych interesów, umiejętne kierowanie zespołami, zmianami jakie zachodzą w ich interesie.
  6. Zaufanie: w systemach zhierarchizowanych to jedna z podstawowych wartości budowania odpowiedniego systemu zarządzania ludźmi. Pojęcie zaufania jest niezwykle subiektywne, wieloznaczne i wieloaspektowe, można je poddawać analizie w kontekście indywidualnym, społecznym, organizacyjnym, intraorganizacyjnym, międzyorganizacyjnym, itd. Zdaniem Marka Bugdola: „Zaufanie to coś, co zostało stworzone w organizacji dla ludzi i przez ludzi, a oparte jest na pewnym poziomie przewidywalności (skutków i konsekwencji)”. Niepewność, niestabilność i chaotyczne działanie to niekorzystne elementy, psujące system organizacji.

Oto kilka podstawowych warunkach koniecznych do zarządzania zaufaniem w danym środowisku pracy (Krawczyk-Bryłka, Gdańsk):

– ustalenie wspólnych celów i sposobów działania,

– przejrzystość zasad, – respektowanie tajemnicy,

– bezwarunkowe spełnianie obietnic,

– gotowość do dzielenia się zyskami,

– rozwijanie sieci kontaktów. 

Współcześni liderzy, którzy wykorzystują zarządzanie oparte na zaufaniu, podejmują kroki by ich działania były wyrazem zaufania osób podległych. Należą do nich takie zachowania jak:

– otwarta komunikacja,

– dzielenie się strategicznymi informacjami,

– otwarte komunikowanie ocen i uczuć,

– inicjowanie udziału podwładnych w podejmowaniu decyzji [Callaway, 2007].

Mam nadzieję, że udało mi się zaprezentować Wam pewną wizję zarządzania w której widzi się potencjał i jaka co raz efektywniej jest wdrażana w różnych systemach zhierarchizowanych. Na uwadze należy mieć fakt, że co raz więcej wielowymiarowo wykwalifikowanych ludzi, trafiających w środowisko mundurowe rzeczywiście zmienia perspektywę patrzenia na przywództwo jako zarządzanie zasobami swoich podwładnych. Wynika to z wielu powodów. Przede wszystkim z tego jak kształtuje się współczesny rynek pracy, jakie wartości są cenione wśród osób szukających zatrudnienia nie tylko w środowisku cywilnym. To ludzie wokół kształtują nowe wymagania dla dowódców i innych liderów, przez co zmienia się zakres pożądanych kompetencji w ich kształceniu.

Literatura:

https://www.researchgate.net/publication/325941199_Zarzadzanie_oparte_na_wspolpracy_i_zaufaniu_Analiza_na_przykladzie_srodowiska_zawodowego_policjantow.
http://www.lotnictwocywilne.pl/crm.html
Beata Krawczyk-Bryłka Empowerment – strategia zarządzania  oparta na zaufaniu
https://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=2&ved=2ahUKEwjX0IfKlpXmAhVvw4sKHUPwAasQFjABegQIARAE&url=https%3A%2F%2Frepository.exst.jaxa.jp%2Fdspace%2Fbitstream%2Fa-is%2F26112%2F1%2Fnalrp2003000.pdf&usg=AOvVaw1_xzKj-DNkempsZys3pdxs

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *