PSYCHOTERAPIA PAR

Kryzysy w naszym życiu przybierają różne formy. Nie raz już odnosiłam się do ich wag, powagi i i roli w naszym życiu. Bywa jednak, że dotyczą nie tylko nas samych indywidualnie. Czasem dotyczą całego systemu w jakim funkcjonujemy, zaburzają lub niszczą złożone relacje, w których jesteśmy. Tu pojawia się tzw. Kryzys w związku/relacji. Piszę o tym, ponieważ co raz częściej na spotkaniach z terapeutą pojawia się nie tylko osoba, która twierdzi, że w jej życiu pojawia się „problem” ale również przychodzi „towarzysz życia”, który z podobną ciekawości i troską pragnie poznać zrozumieć wspólnie problemy i wyzwania w konstruowaniu/ utrzymaniu stałej relacji. Wspólnie, osoby zainteresowane pragną poznać to co sprawia trudności i stawić temu czoło.

Wielowymiarowość pracy psychoterapeutycznej, powszechność i często niezrozumiałość nurtów w jakich pracują psychologowie/psychoterapeuci może budzić wiele lęku i oporu w pojęciu decyzji o pierwszym  kroku  i wspólnej drodze terapeutycznej. W tym artykule postaram się opowiedzieć Wam w jak najbardziej zrozumiały, rzetelny i niezbyt rozbudowany sposób o tym jakie są różnice pomiędzy pracą w terapii par dla poszczególnych i wybranych nurtów psychoterapeutycznych. Będą to podstawowe różnice ponieważ, gdybym miała o tym pisać szczegółowo, na każdy nurt musiałabym poświęcić post i przede wszystkim…chyba ukończyć każdą ze szkół  psychoterapii😉 Należy pamiętać, że istnieje wiele odmian nurtów, te które wam opisałam to nie są wszystkie możliwości jakie daje psychoterapia i nie ma realnej możliwości by napisać o każdej z nich. Warto zawsze dopytać terapeutę na temat jego kwalifikacji i tego by wyjaśnił finalnie na czym będzie polegać jego praca.  Każdy klient ma prawo do tego by wiedzieć czy terapeuta w rzeczywistości JEST terapeutą i jakie ma ku temu zdobyte doświadczenie.

Psychoterapia par w ujęciu poznawczo – behawioralnym.

Teoretyczne postawy psychoterapii poznawczo- behawioralnej odwołują się do założeń behawioryzmu, teorii uczenia się i racjonalnego wyboru, uwzględniają przy tym niezwykle istotną rolę procesów poznawczych (uwaga spostrzeganie pamięć myślenie), Procesy te definiują człowieka jako istotę reagującą na bodźce o charakterze społecznym – na przyswajającą, interpretującą i przekazującą różne informacje. Każdy człowiek, przypisuje odpowiednie znaczenie zachowaniu drugiej osoby i na tym tworzy sądy i osądy o stały wartościach, ocenia i interpretuje intencje oraz motywację partnera. Zaburzenia w zakresie relacji interpersonalnych jest umiejscowione na poziomie zachowań i przekonań osób wchodzących w bliskie relacje.

Tworzenie nierealistycznych oczekiwań, początkowa idealizacja partnera, nieelastyczność zachowań,  zniekształcenia poznawcze stają się zazwyczaj mechanizmami przyczyniającymi się powstających zaburzeń w relacjach. Dużą rolę odgrywa także zanikanie pozytywnych wzmocnień dla działań, które istniały w przeszłości i które  w konsekwencji, przestają wzajemnie nagradzać partnerów w związku.

Psychoterapia par w ujęciu psychodynamicznym

Teoretyczne założenia psychoterapii par w nurcie psychodynamicznym mają swoje główne źródło w założeniach psychoanalizy. Jednym z zasadniczych założeń jest to, że na kształt osobowości człowieka głównie wpływają relacje z obiektami/osobami ważnymi na etapie jego jego wczesnego życia. Mowa tutaj o najistotniejszej roli  rodziców i opiekunów w kształtowaniu osobowości i relacji tworzonych w dorosłym życiu. Sporo uwagi przywiązuje się do konfliktów wewnętrznych, lęku, nieświadomych i niezaspokojonych przez to potrzeb między partnerami, które determinują jakość tworzenia ich relacji i bezpośredni dobór partnera. Istotą pracy terapeutycznej jest osiągnięcie wglądu – oznacza to zrozumienie źródeł obecnego zachowania każdego z partnerów. Ważną też role w ujęciu psychodynamicznym odgrywają reakcje przeniesieniowe względem terapeuty. Zjawisko pojawia się w ramach oddziaływania terapeutycznego i polega na tym, że pacjent nieświadomie przelewa (przenosi) na terapeutę reakcje emocjonalne, których doświadczał wobec ważnych osób z własnego życia. Rola przeniesienia i jego analiza w procesie terapeutycznym, niekiedy odgrywają niezwykle istotną rolę w procesie zrozumienia zachodzących zmian. Głównym celem terapii par w ujęciu psychodynamicznym jest zmiana osobowości partnerów, dzięki której będą oni zdolni to tworzenia wspólnej relacji.

Psychoterapia par w ujęciu systemowym

Tak jak nazwa wskazuje konwencja systemowej pracy terapeutycznej opiera się głownie na tym, że związek obojga ludzi traktowany jest jako system otwarty, pozostający w relacjach z innymi systemami. Dla ciekawych- zasadnicze teoretyczne założenia psychoterapii systemowej odwołując się do cybernetyki, teorii gier, teorii informacji oraz teorii podejmowania decyzji. Funkcjonowanie rodziny ocenia się poprzez analizę tego, jak rodzina radzi sobie z zachodzącymi w jej obrębie zmianami zarówno tymi rozwojowymi – naturalnymi jak i tymi losowymi: nieprzewidywalnymi.   Głównym założeniem tego nurtu jest poznanie i zrozumienie struktury związku w szerokim kontekście całego systemu w jakim rodzina funkcjonuje. Używa się to tego m.in. genogramu czyli graficznego schematu podobnego do drzewa genealogicznego, jednak tutaj chodzi przede wszystkim o ukazanie ważnych wydarzeń, związków i relacji między krewnymi – członkami rodziny.

Psychoterapia par skoncentrowana na rozwiązaniach

Psychoterapia par w nurcie TSR’u główne swoje założenia upatruje w konwencji nurtu systemowego. Każda jednostka tworzy własną indywidualną perspektywę rzeczywistości na podstawie swoich doświadczeń. Podejście zakłada możliwość skutecznej pracy nad zmianą bez potrzeby zgłębiania i szczegółowej analizy natury problemu, którego doświadczają klienci. Główne założenie polega na tym, że to właśnie osoby uczestniczące w terapii są najbardziej kompetentnymi jednostkami do dokonywania oceny swojego życia i posiadają wystarczające zasoby aby zmaterializować obraz preferowanej przyszłości. Ważną kwestię w pracy z parami w nurcie TSR odgrywa skupienie się na relacji partnerów, bez pogłębiania negatywnego postrzegania drugiej osoby, przy jednoczesnym dokonaniu skupienia się na tym, co jest ważne dla danej relacji oraz wydobycia, sformułowania, osiągniecia wspólnego celu. Zrównoważona relacja i konieczność docenienia oraz zauważenia perspektywy i potrzeb każdej ze stron jest stanowi o konwencji TSR w terapii diady. 

Literatura:

Terapia par jaki narzędzie przeciwdziałania dysfunkcji rodziny – Monika Frąckowiak- Sochańska

Psychologia akademicka – Dariusz Doliński, Jan Strelau

PSTTSR Czasopismo „Rozwiązania” – 2/2016

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *